Skip to content

Sağlıklı bir yaşam için vazgeçilmez konular arasında yer alan temizlik alışkanlığı, çocukların öğrenmesi gereken temel konular arasında bulunuyor. Çocuklara hijyen eğitimi vermek ise kimi zaman pek de kolay olmuyor. Peki siz çocuğunuza temizlik alışkanlığı kazandırırken nelere dikkat etmelisiniz, hangi adımları atmalısınız, biliyor musunuz? İşte çocuklarda temizlik alışkanlığı hakkında bilmeniz gereken her şey!

Temizlik Hakkında Temel Bilgiler

  • Çocuğunuza temizlik eğitimi verirken dikkat etmeniz gereken ilk nokta, çocuğunuzun temizlik kavramını algılayabilmesidir.

  • Çocuklar, 2 ila 3 yaşa kadar soyut kavramları anlamakta zorluk çekerler ve sorumluluk almayı öğrenemezler. Bu nedenle çocuklarınıza temizlik alışkanlığı kazandırabilmeniz için öncelikle temizlik kavramını somut ve eğlenceli bir hale getirmeniz gerekebilir.

  • Temizlik eğitimi, uzun ve sabır isteyen bir süreçtir. Bu nedenle çocuğunuz temizlik alışkanlığı kazanıncaya dek çocuğunuza yapıcı ve iyimser bir şekilde yaklaşmanız, ürkütücü tavırlardan kaçınmanız ve sürecin tüm adımlarında dikkatli davranmanız gerekir. 

Mikrop ve Bakteri Kavramlarını Açıklamak

Mikrop ve bakterileri öğretmeniz, çocuğunuzun temizlik isteği kazanması yolunda son derece önemli bir adımdır. Ancak gözle görülemeyen organizmaların varlığı, çocuğunuz için son derece yeni ve akıl almaz bir durum olduğu için bu çocuğunuza bu kavramları açıklamak biraz zorlayıcı olabilir. Eğer çocuğunuzun bakteri ve mikropları anlamakta zorluk çektiğini fark ediyorsanız, aşağıdaki oyun ve uygulamalardan yararlanabilirsiniz.

  • Çocuğunuzun mikrop ve bakterileri kavraması için benzetme yolundan faydalanabilirsiniz. Çocuğunuzun sevdiği masal ve öyküleri mikrop ve bakterilere uyarlayarak hayal gücünden yararlanabilir, basit bir dil kullanarak çocuğunuzun bu kavramları algılamasına yardımcı olabilirsiniz.

  • Akıllı cep telefonlarındaki ve tabletlerdeki oyunlardan faydalanarak çocuğunuza bakteri ve mikrop kavramını açıklayabilirsiniz. Oyunlardaki senaryoları bakteri ve mikroplarla savaşma kavramına benzetebilirsiniz. Çocuğunuzun sanal bir dünyayı algılaması, görmediği organizmaların varlığına da ikna olmasını kolaylaştırabilir.

  • Çocuğunuzun mikrop ve bakterileri ilgi çekici bulmaması için hastalığa yol açtıklarını da anlatmanız gerekir. Ancak bu noktada çocuğunuzu ürkütmemek için başka çocukların hastalık deneyimlerinden bahsedebilir ya da bizzat kendiniz küçük hastalıkları bir oyun şeklinde canlandırabilirsiniz. Bu sayede çocuğunuz bakteri ve mikroplardan korunma isteği duyarken onlardan korkmamayı da öğrenebilir.

  • Çocuğunuza mikrop ve bakterilerden korunmanın temizlik yoluyla gerçekleştiğini çok net bir şekilde anlatmanız gerekir. Çocukların kavramlar arasındaki bağlantıları kurmakta zorlanması, mikrop kavramını öğrense bile temizliğe yanaşmamalarına yol açabilir. Çocuğunuzun sevdiği oyuncaklarla mikropların saldırılarını ve onlardan temizlikle kurtulma sürecini canlandırabilir ve çocuğunuza temizliğin önemini detaylı bir şekilde anlatabilirsiniz.

  • Çocuğunuzu mikrop ve bakterilere karşı bilinçlendirmek için oyuncak yıkama etkinliğine başvurabilirsiniz. Çocuğunuza oyuncaklarını belirli aralıklarla sabun ya da şampuanla yıkatmanız ve sonrasında oyuncakların temizliğine vurguda bulunmanız, çocuğunuzun algısını pekiştirebilir. Yıkama sonrasında oyuncakları seslendirerek temizlik için teşekkür etmeniz ve mikroplardan arındığını söylemeniz de çocuğunuz üzerinde olumlu etkiler bırakabilir. 

Temizlik Eğitiminde İyi ve Kötü Alışkanlıklar

Çocuğa temizlik alışkanlığı kazandırma sürecinde hijyenle ilgili iyi ve kötü alışkanlıkları tüm detaylarıyla açıklamanızda yarar bulunur. Çocuğunuza iyi ve kötü alışkanlıkları ayırt etmeyi öğretirken aşağıdaki maddelerden faydalanabilirsiniz.

  • Çocuğunuza uzak durması gereken kötü alışkanlıkları sert bir dille uyararak bıraktırmanız bir hayli zor olabilir. Çocuklar sert emirlerden ürker ve tepkisiz kalmayı tercih ederler. Bu yüzden yaşam alanını kirletmek, yiyecekleri etrafa saçmak, meyve ve sebzeleri yıkamadan yemek gibi kötü alışkanlıkların neden zararlı olduğunu çocuklarınıza sabırla açıklamanız ve temizlik alışkanlığı oturana dek her seferinde çocuğunuzu nazikçe ikaz etmeniz fayda sağlayabilir.

  • Kötü alışkanlıkları açıklarken alternatif sunmanız, çocuğunuzun kafasında soru işareti kalmasını önler. Kötü alışkanlıkların neden bırakılması gerektiğini açıkladıktan sonra edinilmesi gereken iyi davranışları önermeniz, çocuğunuzun ne yapması gerektiğini tam anlamıyla anlamasına yardımcı olur.

  • Çocuğunuza el yıkama, diş fırçalama, tırnak kesme, kulak ve burun temizliği gibi iyi alışkanlıklar kazandırmanın en etkili yollarından biri, çocuğunuzun rol modeli olmaktır. Bu uygulamaları çocuğunuzla birlikte siz de gerçekleştirirseniz, çocuğunuz sizi örnek alarak temizlik konusunda iyi alışkanlıklar edinmeyi kabullenebilir.

  • Çocuklara iyi alışkanlıklar kazandırmanın bir diğer yolu da onaylamak ve övmektir. Çocuğunuz sizin onayınıza çok önem verdiği için temizlikle ilgili olumlu davranışlar gösterdiği her an onu övmeniz ve desteklemeniz, çocuğunuzu kendi hijyenini daha sık sağlamaya heveslendirebilir.

  • Çocukların edinmesi gereken en önemli temizlik alışkanlıklarından biri banyodur. Çocuklar sık terledikleri için haftada 3 ya da 4 kez yıkanmaları, sağlıkları açısından büyük önem taşır. Çocuğunuza banyo alışkanlığı kazandırmak için banyoyu oyuna çevirebilirsiniz. Bol köpüklü şampuanlardan, güzel kokulardan, suda yüzen oyuncaklardan ve banyoda çalabileceğiniz eğlenceli müziklerden faydalanabilir, kendiniz de çocuğunuzla birlikte banyo yaparak çocuğunuzun banyoyu keyifli bir etkinlik olarak görmesini sağlayabilirsiniz.